اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ که در واکنش به وخامت وضعیت معیشتی، فقر گسترده و نارضایتیهای انباشتهشده در جامعه شکل گرفت، با سرکوبی خونین پاسخ داده شد. اعتراضهایی که با کشته شدن شمار زیادی از معترضان همراه بود، به موج گستردهای از بازداشتها، پروندهسازیهای امنیتی و برخوردهای قضایی علیه معترضان، فعالان و مخالفان انجامید.
در ماههای پس از آن، بسیاری از بازداشتشدگان با اتهامهای سنگین امنیتی روبهرو شدند؛ پروندههایی همراه با محرومیت از حق دفاع، فشار برای اعتراف و محاکمههایی ناعادلانه شکل گرفتند. اکنون پیامد آن سرکوبها در اجرای احکام اعدام زندانیانی دیده میشود که نامشان از میان همان موج گستردهی بازداشتها بیرون آمده است.
اعدام زندانیان سیاسی در ماههای اخیر به عنوان یکی از هولناکترین شیوههای سرکوب معترضان، فرمان قتلی است که پس از بازداشتهای گسترده، ناپدیدسازی، شکنجه و اعترافات اجباری اکنون به مرحلهی اجرا رسیدهاند.
اجرای این قتلها بخشی از سازوکاری است که در سایهی جنگ و فضای امنیتی حاکم، سرعت بیشتری گرفته است. پشت هر حکم اعدام، انسانی است که پروندهاش محرومیت از حق دفاع، فشار برای اعتراف و محاکمههایی از پیش تعیینشده را حکایت میکند؛ روندی ضدبشری، متداول و رسمیتیافته که در کارنامهی جمهوری اسلامی بارها تکرار شده است.
موج اعدامهای سیاسی، تاکنون جان شماری از زندانیان را گرفته است؛ زندانیانی که نام و سرنوشت آنان بخشی از کارنامهی سرکوب در این دوره است:
مهدی قاسمی، صالح محمدی و سعید داوودی از معترضان بازداشتشده دی، بامداد پنجشنبه ۲۸ اسفند ۱۴۰۴ در قم اعدام شدند.
اکبر دانشورکار و محمد تقوی سنگدهی روز ۱۰ فروردین ۱۴۰۵ اعدام شدند.
بابک علیپور و پویا قبادی نیز در روز ۱۱ فروردین و ابوالحسن منتظر، وحید بنیعامریان، در روز ۱۵ فروردین ماه در راستای همین پرونده به جوخهی اعدام سپرده شدند.
حکم اعدام عرفان کیانی، از بازداشت شدگان اعتراضات دی ماه در اصفهان که به اتهامهای «تخریب و تحریق اموال عمومی و خصوصی، ایجاد رعب و وحشت در سطح شهر، حمل سلاح سرد و حمله به مأموران» بازداشت شده بود، روز ۵ اردیبهشت ماه اجرا شد.
رامین زله و کریم معروفپور زندانیان سیاسی کرد، به اتهام «عضویت در گروهکهای تروریستی تجزیه طلب» و «تشکیل گروه با هدف بر هم زدن امنیت کشور»، «قیام مسلحانه از طریق تشکیل گروههای مجرمانه»، «تیراندازی و اقدام به ترور» اردیبهشت ماه ۱۴۰۵ اعدام شدند.
مهدی رسولی، ۲۵ ساله و از معترضان اعتراضات دی ۱۴۰۴ در مشهد، ۱۴ اردیبهشت امسال اعدام شد.
محمد عباسی و احسان افراشته از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه به اتهامهای «کشتن یک نظامی» و «جاسوسی و همکاری اطلاعاتی به نفع اسرائیل» بامداد ۲۳ اردیبهشت سال ۱۴۰۵ اعدام شدند.
علی فهیم جوان معترض بازداشتشده در اعتراضات دیماه و یکی از هفت متهم پرونده آتشسوزی پایگاه بسیج «محمود کاوه» در شرق تهران، روز ۲۳ اردیبهشت سال ۱۴۰۵ اعدام شد. محمدامین بیگلری، امیرحسین حاتمی و شاهین واحدپرست کلور در ارتباط با همینپرونده اعدام شدند.
حکم اعدام امیرعلی میرجعفری، یکی از معترضان دی ماه که متهم به «آتشزدن مسجد جامع قلهک» بود، در اردیبهشت ۱۴۰۵ اجرا شد.
عباس اکبری فیضآبادی، از معترضان بازداشتشده در شهرستان نائین در جریان اعتراضات دی ۱۴۰۴، روز ۴ خرداد ۱۴۰۵ اعدام شد.
مهرداد محمدینیا و اشکان ملکی شهروندان اهل قروه کردستان که درجریان اعتراضات دیماه دستگیر شده بودند روز ۱۱ خرداد ماه ۱۴۰۵ اعدام شدند.
مهدی خانکی، از معترضان بازداشت شده دیماه ۱۴۰۴ در کرج به اتهام «اقدام عملیاتی به نفع اسرائیل و آمریکا و گروههای متخاصم» و «ساخت، تهیه و نگهداری اسلحه و مهمات جنگی و استفاده از آنها» تیرماه ۱۴۰۵ اعدام شد.
عارف خوشکار از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ روز ۲۴ تیرماه ۱۴۰۵ اعدام شد.
حکم اعدام عرفان اسفندیاری و گلمحمد محمدی بامداد ۲۸ تیرماه اجرا شد. آنها در زندان دستگرد اصفهان زندانی بودند. به گفته نهادهای حقوق بشری، گلمحمد محمدی ۲۳ سال و عرفان اسفندیاری ۱۸ سال داشتند.
ابوالفضل سپاهی و امیرحسین صفری حسینآبادی بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ روز ۵ مرداد در ملاعام در میدان علیخانی اصفهان اعدام شدند.
عزت کاظمزاده ورزشکار اهل گرگان روز ۷ مرداد ۱۴۰۵ اعدام شد.
محمدعلی نارویی و محمدبخش شهبخش دو جوان بلوچ در سحرگاه روز ۱۰ مرداد در دامغان اعدام شدند.
آروین خیرخواه جوان اهل مشهد و از معترضان دیماه ۱۴۰۴ روز دهم مرداد ۱۴۰۵ به دار آویخته شد.
حکم اعدام امید بهزاد و پوریا صفوت به اتهام جاسوسی برای اسرائیل، روز ۱۲ مرداد ماه اجرا شد.
برخی از این اعدامها در ملأعام اجرا شد؛ اعدامهایی که در سایهی جنگ و فضای امنیتی حاکم، با شتاب و بدون رعایت حق دادرسی عادلانه به اجرا درآمدند.
در کنار این اعدامها، دهها زندانی دیگر نیز همچنان با حکم اعدام یا خطر اجرای قریبالوقوع آن روبهرو هستند. از جمله این افراد میتوان به مهدی ظریف، ۲۱ ساله از مشهد و آرین ولیپور، ۲۰ ساله اشاره کرد که در جریان اعتراضات دیماه بازداشت شد و پس از صدور حکم اعدام، در زندان تهران بزرگ اقدام به خودکشی کرد.
در پروندهی میدان علیخانی اصفهان، قائم حسینی، امیرحسین ملکی، علی دشتی، شروین باقری، علیرضا سپاهی بادجانی، امیرحسین ابراهیمی و ابوالفضل ابراهیمی با خطر اجرای حکم اعدام روبهرو هستند. در میان آنها علیرضا سپاهی بادجانی پس از صدور حکم سکته کرده و به بیمارستان منتقل شد و سپس دوباره به زندان دستگرد اصفهان بازگردانده شد.
عیسی چاری، زندانی بلوچ، نیز از جمله افرادی است که در معرض اجرای حکم اعدام قرار دارد؛ او در جریان اعتراضات دیماه بازداشت شده است.
همچنین برای مجتبی دهبندی و کیانوش همزهای کازرونی به اتهام کمک به معترضان زخمی در جریان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ حکم اعدام صادر شده است.
در میان دیگر زندانیانی که با خطر اعدام مواجهاند، نام بنیامین نقدی از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه در شیراز، مهنام نواب صفوی، خوانندهی ۲۲ ساله، ارغوان فلاحی و امیرحسین اکبری منفرد، مهدی روشنی نیز دیده میشود.
همچنین شماری از زندانیان سیاسی و عقیدتی، از جمله پخشان عزیزی، زهرا شهباز طبری، نسیمه اسلامزهی، مریم هداوند، مهناز چاردولی، وریشه مرادی و بیتا همتی با احکام اعدام یا خطر اجرای آن روبهرو هستند.
پیمان فرحآور شاعر اهل گیلان، مهدی روشنی، فعال سیاسی اهل ایلام، ساغر غلامی، دو برادر اکبر و مهدی عربزاده از بازداشتشدگان سال ۱۴۰۴ و کاوه عربیان در یزد نیز از دیگر افرادی هستند که نامشان در میان زندانیان در معرض خطر اعدام مطرح شده است.